"Quand aurs desnistat l'Ideau que se rauba..."

Joan Carles-Brun

(1870-1946)

Flcs d'un reculh anonciat sonat "lo Rosari d'Amor" ....

.....e que paregut pas jamai...

 

1893: Joan Carles-Brun a 23 ans. Son estil manca pas d'elegcia e se sents, de tot segur, de l'influncia d'aquel de Rcaferrir, lo mstre afeccionat... Manca pas de buf aitanben. Amb una sensiblitat delicada que ben talament qu'es la marca de son originalitat. Lo malastre vu que jamai se sigue pas publicat de libre de posia occitana d'aquel grand montpelhieirenc que ne publicar pui en francs: Chants d'Ephbe (1891), Onyx et Pastels (1895)... Aqu vaugut un injust oblit a aquel autentic pota, fin manejaire de sa lenga, que per sa nauta cultura e sa frequentacion de las pus requistas cotrias literrias de la capitala. Brun es un dels importants intellectuals d'c e escrivans de lenga nstra de la generacion a quicm prche dels Josp d'Arbaud (1874-1950) Valri Bernard (1860-1936), Antonin Perbosc (1861-1944), Mrius Andr (1868-1927)... qu'an sachut rompre los carcans dau formalisme ont lo felibritge pst-mistralenc ra en camin d'enfangament...

Lo poton

A-m-aquesta ora, prche o lunh - quau sap ont es ?
plorant sus lo pantais que son cr n'a lo bre
una femna benlu se langus amudida

Espra e se langus, espra un potonet.
Un poton, es la fnt qu'abeura lo qu'a set
es lo baime que sana e lo pan de la vida.

Vni, labech, e fai a mon comandament
pren e vai te'n portar a-m-aquel cr vivent
lo biais que deu mansir lo du que lo borrla,

sabe pas onte l'aura a la fin l'adurr
sabe pas mens ont vai e que se pausar
un jorn, ben lunh, desss una boca orfanla.

Le Flibrige Latin tm IV, 1893, 154.

 

 

Lo jardin de mon arma

 

I

I a de flors e sans cmpte au jardin de mon anma,
lo jorn qu'onchalament i passejatz, ma dama.

E i podtz pausar vstre ulh trebolads
sus lo mirgalhament que per vos s'espands.

Flors blancas, dins l'orguilh de sa blancor celsta
sus son grelh, mai que mai, chacuna aua la tsta,

e l'aucl voldri pas , per tant que sigue auss
venir faire l'aleta en mitan de las flors,

d'abrd que l'eli siau, amai la tuberosa
s'espetan pas jamai que per la virja blosa.

E, solet, lo sorelh espincha en dardalhant
au jardin que las flors s'atrban mirgalhant.

 

II

Ms quand vstre sors a quitat nstra dralha
e lo jardin qu'es pas per vos qu'una jogalha,

de pas veire aquel ris d'alegria comol
se clinan drs la trra e ploran son sadol,

e l'eli majests amai la tuberosa
qu'avin pas espelit que per la virja blosa

e tot l'rt s'ensorneja e tot s'adolents
entremens que se vei orfanl d'aquel ris,

e quand avtz obrat tant flament, ma dama
i a pas pus de sorelh au jardin de mon arma.

Le Flibrige Latin tm IV, 1893, 174.

 

 

A la dama d'en Pire de Ronsard

Quand l'atge aur passit l'ufanosa jovena
que te baila ta grcia, e t'ondra e t'enluss
benlu, quand te veirs rafida e lo peu gris
un lagui te prendr de ta lnga inchalhena.

E dabans ton fogau, au lum de ton calelh
en pantaiant d'amor te vendr memorana
d'aquel jovent qu'as pas agut en agradana
e lunh vanegar ton paure ulh somjarl.

E ton peu que blanqueja e ta cara fronzida
los dessoblidars, e, lo cr esmogut,
a-m-aquel sovenir dau temps disparegut,
dirs d'orguilh: "antan, alr qu're polida

- sorelhs avalits, do calinhament
mon nom tot auriolat empligut un bu libre
e me cantt lo fir e l'arders felibre
- dedins un saberut e reinau parliament.".

E d'ausir aquel dich, adonc, ta serviciala,
d'abrd que lo felibre arders t'a cantat
creir veire subran renisser ta beutat
e sus ton frnt rugat una cencha immortala.

Le Flibrige Latin tm IV, 1893,299.

Un tr dau "Rosari d'Amor"

per Ausbi de Bra

Quand Jaufret se'n segut anat a la crosada,
l'amiga de Tripl, qu'avi pas jamai vist,
vengut a l'espitau, onte, tot malauts,
pantaiava benlu encar de l'Adorada
e sus lo paure lich, adonc clint son vis

e pui, desss son frnt, l'anma desvariada
paust un potonet do que ben talament
e, coma avilo cr mai que mai nble e gent,
lo fringaire arders que l'avi secutada,
la dama lo tengut dins sos braces lng temps.

O poton miracls, poder senhoraire
per amr de la veire, avi passat la mar,
quitat son castels e sas gents a l'asard
e son ulh lusigut solament d'un esclaire
quand vegt lo poton tant do que n'ra amar.

Pui enclausit, soscant, la cara extasiada,
rendt l'anma planet dins aquela braada.

O du mai que mai gru - subrebla part.

 

II

D'aut. Es pas que per tus que se cnta l'istria
bu felibre, anem, ui se parla de glria,
quita me lu ta fonha e ton envan crents
que lo Raive te sna a ton iscla celada,
onte las flors dau Bu per tus farn porrada,
e te prge de lunh son poton lo mai do.

Dins lo labech coflant la vela que t'emprta,
sents bufar l'alen de Dieu que vai per rta
sus l'aiga de la mar coma au frnt dels serraus.
Qu te fai la serena e son endormitri?
Sublime maufars, compls ton raubatri
Te dison baug? Lo mond es a-m-aqueles baugs.

III

Car l'empri dau raive es pas que per la lucha;
as pas finit au cil ton pretzfach, Prometu,
claman quauques gigants per i bailar sa frucha:
lo reinum de l'Ida e lo reinum dau Bu.

Vai, felibre, as pas res a crnher dins l'auritge :
aubora drs lo cil ton ime pensatiu
lo que pica lo trn es en du agradiu
e lo folitge es grand, se ton bra es folitge.

E te picar pas lo trn, zo, zo, d'aut, d'aut
car lo gardan, crei me, per un autime mau
aquel frnt subresant qu'enluss coma una auba.

Quand aurs desnistat l'Ideau que se rauba,
morirs pas pus lu potonejar sa rauba :
la braada mortala es la de l'Ideau.

Le Flibrige Latin tm IV, 1893,300-301.

 

Jia d'Abriu

 

Amr que l'Abriu totara es vengut
los passeronets son au bsc fonzut
dedins lo sorelh e dedins l'aubrilha
fringa lo pinsard'mb la cardonilha;
l'aire prefumat, coma enfestolit
nos fai regisclar son do parauls;
e coma enchusclats d'aquel vin de jia,
los aucelonets desbndan sa vlha
e ditz son piu-piu, jot lo fuc dau jorn
l'imna miracls e siau de l'amor.

O passeronets que, sans ges de crenta,
podtz beure au riu una aiga correnta,
e que chaca jorn au sorelh tremont
a plen gargatet cantatz vstre son
vos cau remembrar quant i a de malastres
per los passerons qu'agantan los pastres
vos cau remembrar dedins vstra patz
quant i a d'aucelons, ails, que l'an pas
e quant n'i a dedins la gbia daurada
que lunh de son bsc e lunh de sa prada,
ploran son sadol lo clame dau jorn,
sans ges d'amorosa e sans ges d'amor.

Le Flibrige Latin tm IV, 1893,305.

Lo Cementri de mon cr

Coma un verai cementri,
cementri de mon cr,
estrmas dins ton mistri
fra crosetas de mrt.

Los lusiments e la jia,
e lo paure quicomet
qu'es lo premir fum de glria
per lo felibre nanet

Farfantlas mirgalhadas,
dins sas tombas, de son lng
drmon coma de vesiadas
potonejadas au frnt.

Lagremas asserenidas,
castes dardais de l'amor
que per eles mila vidas
te durarin pas qu'un jorn.

Pantais, flamas beluguetas,
a n'as aqu se ne'n vs
tot aqu fai de crosetas
e chacuna marca un crs.

Au sorelhet que l'abrasa,
o jot lo vent de la mar
chacuna sembla una espasa
qu'antan me trauqut la carn...

Tus que vas galhard e lri,
cofle d'amors desbrd
veses pas lo cementri
qu'es au prigond de mon cr,

que i a pas sause ni pbol
per i bailar de frescum
o per l'aparar dau nvol
de mon cosent amarum ;

E las campanas, voetz mrta,
fan pas son balin-balan
qu'anari dindar per rta
la messa dau bot de l'an.

Le Flibrige Latin tm VII, 1896,132-3.

Colonha

 

Quand lo fir mascle d'c, lo ruste e grand lauraire,
rusticant, penecant en marrida sason,
de cps marfit de gu, d'autres plen de susor,
a ben tengut l'esteva e butat drech l'araire,

Vengue un bn an bladir coma Dieu ne'n sap faire,
tot son cr trefols e ritz a l'obrason
ms dins la sga d'r pasmens brista una flor
e lo trabalhador ditz un cant dau terraire.

Ansin nautres qu'avm, a l'ufans deman
sans plnher nstra pena, auat d'orguilh roman,
- sis romana, Colonha, e tas parets romanas -

per la paga tastam lo chale de cantar
e vesm emb gaud florir dins la ciutat
una rina latina emmig de flors germanas.

Le Flibrige Latin tm X, 1899,121.

 

 

Lo plorum

 

Mia, ont es l'aubrespin? - Dins lo vent que lo prta,
dins lo garbin auds a passat l'aubrespi. -
Perqequ s'enchautar, ma mia? Soi aqu,
e floreja ton nis au lindau de la prta,

Ma mia, ont es passat, diga me, lo sorelh? 
- A landat, lo sorelh, sus d'autras encontradas.
- E de qu pdon faire amont, las sorelhadas? 
Clina tos ulhs, mon cr ser cafit de cl.

Ma mia, diga, ont an passat nstras lagremas ?
- Coma pljas d'antan, tot aqu's assermat. 
- , taisa-te, ma mia, e plorem per aimar, 
qu'es de plorar ensms que rend las oras semas ! 

Armanac Montpelhieirenc per 1900, p 57-58.(D'aprs un poma francs de Guston de Frejavila). 

 

La pagina de Carles-Brun

Retorn a l'ensenhador de la literatura montpelhieirenca d'c
Retorn a l'ensenhador de la literatura dau sgle XIX
Retorn a l'ensenhador generau